Congress Abstracts

ქართული:

ადენომიოზის დიაგნოსტიკა: ტრანსვაგინური ულტრაბგერის, მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფიის და ჰისტეროსკოპიის შედარებითი ანალიზი

ადენომიოზი წარმოადგენს საშვილოსნოს კეთილთვისებიან პათოლოგიას, რომელიც ხასიათდება ენდომეტრიუმის ქსოვილის არსებობით მიომეტრიუმში და ხშირად ასოცირებულია ტკივილთან, მენსტრუალურ დარღვევებთან და რეპროდუქციულ პრობლემებთან. ზუსტი დიაგნოსტიკა კვლავ რჩება მნიშვნელოვან კლინიკურ გამოწვევად. პრეზენტაციაში განხილულია ტრანსვაგინური ულტრაბგერის, მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფიისა და ჰისტეროსკოპიის დიაგნოსტიკური ეფექტურობის შედარებითი ანალიზი ადენომიოზის შეფასებაში.

3D ტრანსვაგინალური ულტრაბგერა წარმოადგენს პირველი რიგის მეთოდს და ეფუძნება MUSA კრიტერიუმებს, მათ შორის მიომეტრიუმის ასიმეტრიულ გასქელებას, ცისტებს, ჰიპერექოგენურ უბნებს და არარეგულარულ გარდამავალ ზონას. იგი ასევე იძლევა გარდამავალი ზონის (JZ) მორფოლოგიისა და სისქის შეფასების საშუალებას.

მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია ითვლება მაღალსპეციფიკურ მეთოდად, განსაკუთრებით რთულ შემთხვევებში, სადაც JZ-ის გასქელება >12 მმ და მისი სტრუქტურული ცვლილებები წარმოადგენს მნიშვნელოვან დიაგნოსტიკურ მარკერს.

ჰისტეროსკოპია წარმოადგენს დამატებით დიაგნოსტიკურ მეთოდს, რომელიც უზრუნველყოფს საშვილოსნოს ღრუსა და ენდომეტრიუმის პირდაპირ ვიზუალიზაციას. ამ მეთოდით შესაძლებელია ენდომეტრიუმის არათანაბრობის, მიკროპოლიპების, სუბენდომეტრიული ცისტოზური და ჰემორაგიული ცვლილებების გამოვლენა, რაც მნიშვნელოვანია ზედაპირული ადენომიოზის არაპირდაპირი შეფასებისთვის.

აღნიშნული მეთოდების კომბინირებული გამოყენება ზრდის დიაგნოსტიკურ სიზუსტეს და მნიშვნელოვან როლს ასრულებს პაციენტის სწორი მართვისა და რეპროდუქციული შედეგების გაუმჯობესებაში.

English:

Diagnostic Evaluation of Adenomyosis: A Comparative Analysis of Transvaginal Ultrasonography, Magnetic Resonance Imaging, and Hysteroscopy

Adenomyosis is a benign gynecological disorder characterized by the presence of ectopic endometrial tissue within the myometrium and is commonly associated with dysmenorrhea, abnormal uterine bleeding, chronic pelvic pain, and infertility. Accurate diagnosis remains challenging because of heterogeneous clinical and imaging findings. This presentation provides a comparative overview of transvaginal ultrasonography (TVUS), magnetic resonance imaging (MRI), and hysteroscopy in the diagnosis of adenomyosis, with emphasis on junctional zone (JZ) assessment and hysteroscopic evaluation.

TVUS is the first-line imaging modality, particularly with application of the Morphological Uterus Sonographic Assessment (MUSA) criteria, including asymmetrical myometrial thickening, myometrial cysts, fan-shaped shadowing, hyperechoic islands, translesional vascularity, and irregular junctional zone. Three-dimensional TVUS allows additional assessment of JZ morphology and thickness. MRI remains the reference standard because of its superior soft-tissue resolution and precise visualization of the junctional zone, where JZ thickness greater than 12 mm strongly suggests adenomyosis.

Hysteroscopy provides direct visualization of the uterine cavity and endomyometrial interface, revealing findings such as hypervascularization, irregular endometrial surface, subendometrial defects, and cystic hemorrhagic lesions. Although limited in detecting deep myometrial disease, hysteroscopy plays an important complementary role by identifying associated intrauterine pathology and enabling targeted biopsy.

Integration of hysteroscopic findings with MUSA criteria and junctional zone assessment represents an emerging multimodal approach in adenomyosis evaluation. A combined use of TVUS, MRI, and hysteroscopy improves diagnostic accuracy and supports optimal patient management.

ქართული:

ქალი თუ მამაკაცი? სქესის იდენტიფიკაცია

სქესის იდენტიფიკაცია ადამიანის პიროვნული განვითარების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ნაწილია და მოიცავს იმას, თუ როგორ აღიქვამს და განსაზღვრავს ადამიანი საკუთარ თავს - მამაკაცად თუ ქალად. ეს პროცესი იწყება დაბადებიდან და გრძელდება მოზარდობამდე, ზოგჯერ — სრულწლოვანებამდეც. ბიოლოგიური სქესი შეიძლება იყოს მამრობითი, მდედრობითი ან ინტერსექსუალური ფორმა, ხოლო გენდერული იდენტობა — გაცილებით ფართო სპექტრითაა წარმოდგენილი.

ახალშობილებში სქესის გასაზღვრა ძირითადად ემყარება გარეთა სასქესო ორგანოების შეფასებას და არ წარმოადგენას პრობლემას. პრობლემა ჩნდება, როდესაც აღინიშნება ინტერსექსუალური გარეთა სასქესო ორგანოები. ასეთ სიტუაციაში საჭირო ხდება სპეციალური გამოკვლევების ჩატარება და მულტიდისციპლინური გუნდის მონაწილეობა.

იშვიათად შეუსაბამობა გენეტიკურ და ანატომიურ სქესებს შორის შეიძლება გამოვლინდეს ნორმალური მდედრობითი სქესის დამახასიათებელი გარეთა სასქესო ორგანოებით 46,XY კარიოტიპის მქონე ინდივიდებში. ასეთ სიტუაციას შესაძლოა ადგილი ჰქონდეს ანდროგენრეზისტენტობის სრული ფორმის (ტესტიკულური ფემინიზაცია) და გონადების დისგენეზიის სრული ფორმის (სვაიერის სინდრომი) შემთხვევებში. ასეთი ინდივიდები დაბადებისას შეფასებული იყვნენ გოგონებად, გარეთა სასქესო ორგანოები იყო ნორმალური მდედრობითი, საპასპორტო სქესი ჰქონდათ ქალის, ოჯახში იზრდებოდნენ როგორც გოგონები, ფსიქო-სექსუალური განწყობა ჰქონდათ ქალური როგორც მოზარდობაში, ასევე ზრდასრულ ასაკში. მამაკაცთან სექსუალური ურთიერთობის დროს არ ჰქონდათ პენილ-ვაგინალური კონტაქტის პრობლემა და ხშირად ორგაზმსაც აღწევდნენ. მათი ფსიქოსექსუალური განწყობა და ფანტაზიებიც იყო ქალური და კმაყოფილები იყვნენ თავიანთი სექსუალური ცხოვრებით. დიაგნოზის გაგების შემდეგ, მიუხედავად გარკვეული სტრესისა, არცერთ ინდივიდს არ განუხილია სქესის შეცვლის საკითხი.

სქესის იდენტიფიკაცია რთული, მრავალფაქტორული პროცესია, რომელიც იწყება დაბადებისთანავე და გრძელდება პიროვნული განვითარების მთელ გზაზე.

სქესის იდენტიფიკაციის აშლილობების შემთხვევაში რეკომენდებულია ღრმა ანალიზი, დაკვირვება დინამიკაში, საჭიროების შემთხვევაში სპეციალური გამოკვლევების ჩატარება მულტიდისციპლინური გუნდის მონაწილეობით.

English:

Female or Male? Gender Identification

Gender identification is a crucial part of a human's personal development and involves how a person perceives and defines themselves as male or female. This process begins at birth and continues through adolescence, and sometimes into adulthood. Biological sex can be male, female, or intersex, while gender identity is a much broader spectrum.

In newborns, sex determination is primarily based on evaluation of external genitalia and is not a problem. The problem arises when intersex external genitalia are observed. In such situations, special examinations and the participation of a multidisciplinary team are required.

Rarely, a discrepancy between genetic and anatomical sex can occur in individuals with a 46,XY karyotype with normal female external genitalia. This situation may occur in cases of Complete Androgen Insensitivity Syndrome (testicular feminization - CAIS) and complete gonadal dysgenesis (Swayer syndrome). Such individuals were assessed as girls at birth, had normal female external genitalia, had a female passport gender, were raised as girls in the family, had a feminine psychosexual disposition both in adolescence and adulthood. During sexual intercourse with a man, they had no problems with penile-vaginal contact and often achieved orgasm. Their psychosexual mood and fantasies were also feminine, and they were satisfied with their sexual lives. After learning of the diagnosis, despite some stress, none of the individuals discussed the issue of gender reassignment.

Gender identification is a complex, multifactor process that begins at birth and continues throughout the entire path of personal development.

In cases of gender identification disorders in-depth analysis, observation in dynamics, and, if necessary, special examinations with the participation of a multidisciplinary team are recommended.

ქართული:

ადამიანი პაპილომავირუსის (HPV) ვაქცინაცია: კიბოს პრევენციის მთავარი სტრატეგია

ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV) ინფექცია სხვადსხვა ორგანოების კიბოს გამომწვევი ეტიოლოგიური ფაქტორია. ყველაზე უფრო ხშირად ის იწვევს საშვილოსნოს ყელის კიბოს, რომელიც მთელ მსოფლიოში ქალებში კიბოსთან დაკავშირებული ავადობისა და სიკვდილიანობის წამყვან მიზეზად რჩება. საშვილოსნოს ყელის კიბოს გარდა, HPV პასუხისმგებელია ანალური, ოროფარინგეალური, პენისის, ვულვისა და საშოს კიბოს მნიშვნელოვან ნაწილზე, რაც აზიანებს როგორც ქალებს, ასევე მამაკაცებს. პროფილაქტიკური HPV ვაქცინების შემუშავება საზოგადოებრივი ჯანდაცვის მნიშვნელოვან წინსვლას წარმოადგენს, რომელიც უზრუნველყოფს ეფექტურ დაცვას HPV-ის ყველაზე ონკოგენური ტიპებისგან. განსაკუთრებით აღსანიშნავია 9-ვალენტური ვაქცინა, რომელიც მიზნად ისახავს იმ HPV ტიპების პრევენციას, რომლებიც პასუხისმგებელია საშვილოსნოს ყელის კიბოს შემთხვევების დაახლოებით 90%-ზე, ასევე სხვა ავთვისებიან სიმსივნეებთან დაკავშირებულ ტიპებზე.

HPV ვაქცინაციის პროგრამების ფართოდ გავრცელებამ მნიშვნელოვნად შემცირება HPV ინფექციის მაჩვენებლების, გენიტალური მეჭეჭების და მაღალი ხარისხის კიბოსწინარე დაზიანებების სიხშირე, განსაკუთრებით მაღალი დაფარვის მქონე ქვეყნებში. მიუხედავად ამისა, გლობალური ვაქცინაციის დონე კვლავ ჩამორჩება მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის მიერ დასახულ მიზნებს, განსაკუთრებით დაბალი და საშუალო შემოსავლის მქონე ქვეყნებში, სადაც HPV-სთან დაკავშირებული კიბოს ტვირთი არაპროპორციულად მაღალია. ვაქცინის მიღების ძირითადი ბარიერებია შეზღუდული ცნობიერება, კულტურული დამოკიდებულებები, დეზინფორმაცია და არასაკმარისი ჯანდაცვის ინფრასტრუქტურა.

ისეთ ქვეყნებში, როგორიცაა საქართველო, ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV) ვაქცინაცია შედის ეროვნული იმუნიზაციის პროგრამაში და უფასოდ ხორციელდება, თუმცა, ევროპის საშუალო მაჩვენებელთან შედარებით, დაფარვა შედარებით დაბალი რჩება. ეს ხაზს უსვამს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინტერვენციების გაძლიერების მნიშვნელობას, მათ შორის საგანმანათლებლო კამპანიების, ჯანდაცვის პროვაიდერების ჩართულობისა და სკოლებში ვაქცინაციის სტრატეგიების ჩათვლით.

დასკვნის სახით, ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV) ვაქცინაცია პირველადი კიბოს პრევენციის ქვაკუთხედია. ვაქცინაციის მაღალი დაფარვის მიღწევა, ეფექტურ სკრინინგის პროგრამებთან ერთად, აუცილებელია ადამიანის პაპილომავირუსის (HPV) მიერ გამოწვეული კიბოს გლობალური ტვირთის შესამცირებლად და საშვილოსნოს ყელის კიბოს, როგორც საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პრობლემის, აღმოფხვრისკენ წინსვლისთვის.

English:

Human Papillomavirus (HPV) Vaccination: A Key Strategy for Cancer Prevention

Human papillomavirus (HPV) infection is a well-established etiological factor for a wide range of cancers, most notably cervical cancer, which remains a leading cause of cancer-related morbidity and mortality among women worldwide. In addition to cervical cancer, HPV is responsible for a significant proportion of anal, oropharyngeal, penile, vulvar, and vaginal cancers, affecting both women and men. The development of prophylactic HPV vaccines represents a major advancement in public health, offering effective protection against the most oncogenic HPV types. The 9-valent vaccine, in particular, targets HPV types responsible for approximately 90% of cervical cancer cases, as well as several types associated with other malignancies.

Widespread implementation of HPV vaccination programs has demonstrated substantial reductions in HPV infection rates, genital warts, and high-grade precancerous lesions, especially in countries with high coverage. However, global vaccination rates remain below the targets set by the World Health Organization, particularly in low- and middle-income countries, where the burden of HPV-related cancers is disproportionately high. Key barriers to vaccine uptake include limited awareness, cultural attitudes, misinformation, and inadequate healthcare infrastructure.

In countries such as Georgia, HPV vaccination is included in the national immunization program and provided free of charge, yet coverage remains relatively low compared to European averages. This underscores the importance of strengthening public health interventions, including education campaigns, healthcare provider engagement, and school-based vaccination strategies.

In conclusion, HPV vaccination is a cornerstone of primary cancer prevention. Achieving high vaccination coverage, combined with effective screening programs, is essential for reducing the global burden of HPV-related cancers and advancing toward the elimination of cervical cancer as a public health problem.

ქართული:

მიო-ინოზიტოლი - ინსულინრეზისტენტობის მართვის ახალი სტანდარტი: მეთფორმინიდან კომპლექსურ მიდგომამდე

ინსულინრეზისტენტობა და თანმდევი მეტაბოლური სინდრომი გინეკოლოგიური ენდოკრინოლოგიის ერთ-ერთ უმთავრეს კლინიკურ გამოწვევას წარმოადგენს. ამ პროცესში განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს კომპენსატორული ჰიპერინსულინემიის პირდაპირი ტოქსიკური ზეგავლენა საკვერცხის ქსოვილზე. ჭარბი ინსულინი ასტიმულირებს თეკა-უჯრედების მიერ ანდროგენების ჰიპერსეკრეციას და არღვევს ფოლიკულოგენეზის დინამიკას, რაც პოლიენდოკრინული მეტაბოლური ოვარიული სინდრომის (PMOS), ქრონიკული ანოვულაციისა და უნაყოფობის პათოგენეზის ფუნდამენტური რგოლია.

შესაბამისად, მეტაბოლური სინდრომის კომპლექსურ მართვას პრინციპული მნიშვნელობა ენიჭება გინეკოლოგიურ პრაქტიკაში. ინსულინმგრძნობელობის უჯრედულ დონეზე აღდგენა პირდაპირ და დადებითად აისახება საკვერცხის ფუნქციაზე - მცირდება ლოკალური ჰიპერანდროგენემია და იხსნება ფოლიკულის განვითარების შეფერხება. ეს პროცესი უზრუნველყოფს მენსტრუალური ციკლის რეგულაციას, აუმჯობესებს ოოციტის ხარისხს და სარწმუნოდ ზრდის სპონტანური ოვულაციის მაჩვენებელს. ამრიგად, მეტაბოლური კონტროლი ფერტილობის რესტავრაციის აუცილებელი წინაპირობაა.

ისტორიულად, აღნიშნული მიზნების მისაღწევად მეთფორმინი განიხილებოდა ფარმაკოლოგიურ ოქროს სტანდარტად. თუმცა, გასტროინტესტინალური გვერდითი მოვლენები, პაციენტთა დაბალი დამყოლობა და საკვერცხის სპეციფიკურ სიგნალგადამცემ გზებზე შეზღუდული პირდაპირი გავლენა უფრო მიზნობრივი თერაპიული ალტერნატივის საჭიროებას ქმნის.

სწორედ ამ ხარვეზს ავსებს მიო-ინოზიტოლი. როგორც ინსულინის სიგნალის მეორეული მესენჯერი, იგი არა მხოლოდ აუმჯობესებს სისტემურ მეტაბოლიზმს, არამედ გამოირჩევა საკვერცხეზე მიზნობრივი ტროპულობით. ის აღადგენს ჰიპერინსულინემიის ფონზე დარღვეულ უჯრედშიდა ინოზიტოლურ ბალანსს, ეფექტურად აქვეითებს ანდროგენებს და უზრუნველყოფს ოოციტის ხარისხის გაუმჯობესებას - რაც მეთფორმინიდან კომპლექსურ მიდგომაზე გადასვლის მყარ კლინიკურ საფუძველს ქმნის.

English:

Myo-Inositol – A New Standard in the Management of Insulin Resistance: From Metformin to a Comprehensive Approach

Insulin resistance and the concomitant metabolic syndrome represent one of the primary clinical challenges in gynecological endocrinology. In this context, the direct toxic impact of compensatory hyperinsulinemia on ovarian tissue warrants particular attention. Excess insulin stimulates the hypersecretion of androgens by theca cells and disrupts the dynamics of folliculogenesis, constituting a fundamental mechanism in the pathogenesis of Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome (PMOS), chronic anovulation, and infertility.

Consequently, the comprehensive management of metabolic syndrome is of paramount importance in gynecological practice. The restoration of insulin sensitivity at the cellular level exerts a direct and positive effect on ovarian function: it reduces local hyperandrogenemia and resolves the developmental arrest of follicles. This process facilitates the regulation of the menstrual cycle, improves oocyte quality, and significantly increases the rate of spontaneous ovulation. Thus, metabolic control is an indispensable prerequisite for the restoration of fertility.

Historically, metformin has been considered the pharmacological gold standard for achieving these clinical end-points. However, its gastrointestinal adverse effects, suboptimal patient compliance, and limited direct influence on ovary-specific intracellular signaling pathways necessitate a more targeted therapeutic alternative.

Myo-inositol precisely addresses this therapeutic gap. Functioning as a second messenger in the insulin signaling cascade, it not only improves systemic metabolism but also exhibits a targeted tropism for the ovary. It restores the intracellular inositol balance that is compromised by hyperinsulinemia, effectively mitigates androgen levels, and enhances oocyte quality-thereby establishing a robust clinical rationale for transitioning from metformin to a comprehensive management approach.

ქართული:

ენდომეტრიოზის მკურნალობის გრძელვადიანი შესაძლებლობები ახალგაზრდა ასაკის ქალებში

ენდომეტრიოზი არის ქრონიკული, ანთებითი, ხანგრძლივად მიმდინარე დაავადება, რომელიც მკვეთრად აისახება ქალის ცხოვრების ხარისხზე ორი ძირითადი პრობლემის მიხედვით - ტკივილის სინდრომი და ინფერტილობა. დაავადების ინიციაცია იწყება გაცილებით ადრე, ვიდრე მისი სრული კლინიკური მანიფესტაცია.

ენდომეტრიოზის მკურნალობაში მიღწევების მიუხედავად, კლინიკურ მართვაში ბევრი კითხვის ნიშანია. მეტწილად ეს ეხება ახალგაზრდა ასაკის ქალებს, მოზარდობის პერიოდიდან. ამ კატეგორიის პაციენტებისთვის მნიშვნელოვანია დაავადების პროგრესის პრევენცია, ქირურგიული ჩარევის მინიმიზაცია, ტკივილის რაციონალური და სრულყოფილი მართვა და რეპროდუქციული პოტენციალის შენარჩუნება.

სადიაგნოსტიკო ვიზუალური ტექნოლოგიების განვითარების ფონზე გაიზარდა ასიმპტომური ენდომეტრიოზის დიაგნოსტიკა, შესაბამისად სადაოა არჩევანი - დაუყოვნებელი თერაპიის სტრატეგია თუ მოცდის ტაქტიკა დინამიკაში დაკვირვების ფონზე. ცნობილი სამკურნალო შესაძლებლობები (კოკ, გტრჰ აგონისტები, პროგესტაგენები, გტრჰ პერორალური ანტაგონისტები), მიუხედავად მაღალეფექტურობისა, ხანგრძლივი დროით მიღების შესაძლებლობის გათვალისწინებით უნდა შეირჩეს პაციენტის ასაკის, თერაპიული ინტერვენციის გვერდითი ეფექტების, სწრაფი შექცევადობის მიხედვით. ამ ფაქტორებზე დაყრდნობით პროგესტაგენებით (დიენოგესტით) ხანგრძლივი თერაპია გამოირჩევა მაღალეფექტურობით, ტკივილის სწრაფი კუპირებით, ენდომეტრიოზის პროგრესის დათრგუნვით, მინიმალური გვერდითი ეფექტებით, საჭიროების შემთხვევაში მენსტრუაციული და მასთან ასოცირებული ფერტილური ფუნქციის სწრაფი შექცევადობით, კლინიკური ეფექტის პროლონგაციით.

აღნიშნული გრძელვადიანი, ძირითადად ტკივილის კორექციაზე ორიენტირებული თერაპიის პოზიტიური ეფექტის სადემონსტრაციოდ განხილულია რამოდენიმე კლინიკური შემთხვევა.

English:

Long-Term Management Options for Endometriosis in Young Women

Endometriosis is a chronic inflammatory disease with a prolonged course that significantly affects women's quality of life through two major manifestations: pain and infertility. The initiation of the disease often precedes its full clinical manifestation by many years.

Despite substantial advances in the management of endometriosis, numerous questions remain unresolved in clinical practice, particularly regarding adolescents and young women. In this patient population, the primary goals are prevention of disease progression, minimization of surgical interventions, effective and rational pain management, and preservation of reproductive potential.

With the development of modern imaging technologies, the diagnosis of asymptomatic endometriosis has increased considerably. Consequently, the choice between immediate therapeutic intervention and expectant management with dynamic follow-up remains controversial.

Although currently available treatment options—including combined oral contraceptives, GnRH agonists, progestins, and oral GnRH antagonists—demonstrate high efficacy, long-term treatment strategies should be individualized according to patient age, potential adverse effects, and the reversibility of therapeutic interventions.

Among these options, long-term progestin therapy with dienogest has demonstrated high efficacy, rapid pain relief, suppression of disease progression, minimal adverse effects, rapid restoration of menstrual and fertility functions when treatment is discontinued, and prolonged clinical benefit. To illustrate the positive impact of long-term, predominantly pain-oriented medical management, several clinical cases are presented.

ქართული:

ფერტილობის შენარჩუნება: თანამედროვე ტენდენციები და სტრატეგიული მიდგომები

ფერტილობის შენარჩუნება თანამედროვე პროდუქციული მედიცინის მნიშვნელოვან მიმართულებად ჩამოყალიბდა. თავდაპირველად ის განკუთვნილი იყო იმ პაციენტებისთვის, რომლებიც გონადოტოქსიკურ ონკოლოგიურ მკურნალობას იტარებდნენ. ჯანდაცვის სფეროში მიღწეული პროგრესისა და სოციალური ტენდენციების ცვლილების ფონზე, ფერტილობის შენარჩუნება დღეს უკვე უფრო ფართო პოპულაციას მოიცავს, მათ შორის პედიატრიულ, მოზარდ და ტრანსგენდერ პაციენტებს, ასევე იმ პირებს, რომლებიც არამედიცინო მიზეზებით გეგმავენ მშობლობის გადავადებას.

ეს მიმოხილვა წარმოადგენს ფერტილობის შენარჩუნების თანამედროვე მდგომარეობის ყოვლისმომცველ და მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ სინთეზს, განსაკუთრებული აქცენტით როგორც სამედიცინო, ისე სოციალურ ჩვენებებზე. მისი მიზანია ბოლო პერიოდის მიღწევების, არსებული გამოწვევებისა და ახალი შესაძლებლობების გამოკვეთა, რაც ხელს შეუწყობს კლინიკური პრაქტიკისა და ჯანდაცვის პოლიტიკის გაუმჯობესებას, ინფორმირებული გადაწყვეტილებების მიღებას და თანაბარი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფას გლობალურ პოპულაციებში.

ფერტილობის შენარჩუნების სამედიცინო ჩვენებები მოიცავს იმ პაციენტებს, რომლებიც საჭიროებენ გონადოტოქსიკურ თერაპიას ონკოლოგიური დაავადებების გამო, ასევე გენეტიკური ან აუტოიმუნური დაავადებების მქონე პირებს, რომლებსაც ციტოტოქსიკური მკურნალობა ესაჭიროებათ, და სხვა მდგომარეობებს, რომლებიც რეპროდუქციულ პოტენციალს ამცირებს. ფერტილობის შენარჩუნების დამკვიდრებულ მეთოდებს მიეკუთვნება კვერცხუჯრედების, სპერმის, ემბრიონის, ასევე საკვერცხის ან სათესლის ქსოვილის კრიოპრეზერვაცია. აღსანიშნავია, რომ საკვერცხის ქსოვილის კრიოპრეზერვაცია უპირატესად გამოიყენება პედიატრიულ ან გადაუდებელ შემთხვევებში, როდესაც საკვერცხეების სტიმულაცია შეუძლებელია. მულტიდისციპლინური მიდგომის მოდელები გადამწყვეტ როლს ასრულებს დროულ რეფერირებაში, ინდივიდუალურ კონსულტირებასა და მკურნალობის შედეგების ოპტიმიზაციაში.

სოციალური ჩვენებით ფერტილობის შენარჩუნება ასახავს სოციოკულტურულ ცვლილებებს, როდესაც მრავალი ადამიანი - განსაკუთრებით ქალები - მშობლობას განათლების, პროფესიული ან პირადი მიზეზებით გადადებს. სოციალური ოოციტების კრიოპრეზერვაცია იძლევა შესაძლებლობას, ასაკთან დაკავშირებული რეპროდუქციული პოტენციალის შემცირებამდე შენარჩუნდეს ფერტილობის შესაძლებლობა, რასაც ხელს უწყობს ვიტრიფიკაციის ტექნიკის გაუმჯობესება. ონკოლოგიის, რეპროდუქციული მედიცინის, ფსიქოლოგიისა და ჯანდაცვის პოლიტიკის სფეროებს შორის თანამშრომლობა უმნიშვნელოვანესია ფერტილობის შენარჩუნების თანაბარი და ეფექტიანი ხელმისაწვდომობის გასაუმჯობესებლად მსოფლიო მასშტაბით.

დასკვნის სახით, ფერტილობის შენარჩუნება სწრაფად განვითარებადი სფეროა, რომელიც კლინიკური ზრუნვის და რეპროდუქციული არჩევანის გადაკვეთაზე მდებარეობს. მიუხედავად იმისა, რომ ტექნოლოგიებისა და ხელმისაწვდომობის მიმართულებით მნიშვნელოვანი პროგრესი მიღწეულია, კვლავ რჩება გამოწვევები -მათ შორის ეთიკური საკითხები, უთანასწორობა და ექსპერიმენტული მეთოდები - რომლებიც უწყვეტ მულტიდისციპლინურ თანამშრომლობას მოითხოვს. თანაბარი, ინფორმირებული და პაციენტზე ორიენტირებული მიდგომების უზრუნველყოფა აუცილებელია რეპროდუქციული შედეგების ოპტიმიზაციისთვის მსოფლიო მასშტაბით.

English:

Fertility Preservation: Current Trends and Strategies

Fertility preservation (FP) has become a key aspect of reproductive medicine, initially developed for patients undergoing gonadotoxic cancer treatments. With advances in healthcare and changing social trends, FP now serves a broader population, including pediatric, adolescent, and transgender individuals, as well as those choosing to delay childbearing for non-medical reasons.

This review provides a comprehensive and evidence-based synthesis of the current state of fertility preservation, emphasizing both medical and elective indications. The goal is to highlight recent advances, ongoing challenges, and emerging opportunities to inform clinical practice and healthcare policy, thereby supporting informed decision-making and equitable care across global populations.

Medical indications for FP encompass patients undergoing gonadotoxic therapies for cancer, as well as individuals with genetic or autoimmune disorders requiring cytotoxic therapies, and other conditions compromising reproductive potential. Established FP methods include embryo, oocyte and sperm cryopreservation, as well as ovarian or testicular tissue preservation. Notably, ovarian tissue cryopreservation is preferred in pediatric or urgent scenarios where ovarian stimulation is not feasible. Multidisciplinary care frameworks are pivotal for timely referral, individualized counseling, and optimized treatment outcomes.

Elective FP reflects sociocultural shifts, with many individuals-predominantly women-choosing to postpone parenthood for educational, professional, or personal reasons. Elective oocyte cryopreservation allows preservation of fertility potential before age-related decline, supported by improved vitrification techniques. Collaboration across oncology, reproductive medicine, psychology, and policy sectors is paramount to enhance equitable and effective fertility preservation worldwide.

In conclusion, fertility preservation is a rapidly advancing field at the intersection of clinical care and reproductive choice. While significant progress has been made in technology and access, ongoing challenges-such as ethical concerns, disparities, and experimental methods-require continued multidisciplinary collaboration. Ensuring equitable, informed, and patient-centered care is essential to optimizing reproductive outcomes worldwide.

ქართული:

საქართველოში ექიმების სამუშაო რეალობა და მისი გავლენა მენტალურ ჯანმრთელობასა და ცხოვრების ხარისხზე

მსოფლიოს მასშტაბით ექიმები ყოველდღიურად განიცდიან მაღალ პროფესიულ დატვირთვას, ხანგრძლივი სამუშაო საათებისა და მნიშვნელოვანი ემოციური სტრესის გავლენას, რაც ზრდის სტრესის, დეპრესიული სიმპტომებისა და პროფესიული კეთილდღეობისა და ცხოვრების ხარისხის გაუარესების რისკს. მიუხედავად ამისა, საქართველოში ექიმების მენტალური ჯანმრთელობისა და მასთან დაკავშირებული გამოწვევების შესახებ მონაცემები კვლავ შეზღუდულია.

კვლევის მიზანი: საქართველოში სხვადასხვა სპეციალობის ექიმებში სტრესისა და დეპრესიული სიმპტომების გავრცელების შეფასება და მათი შესაძლო კავშირის შესწავლა მენტალურ ჯანმრთელობასთან, პროფესიულ კეთილდღეობასა და ცხოვრების ხარისხთან.

მასალები და მეთოდები: ჩატარდა ჯვარედინ-სექციური კვლევა ანონიმური, სტრუქტურირებული ონლაინ-კითხვარების გამოყენებით, ქ. თბილისში, საქართველოში. კვლევაში მონაწილეობა იყო ნებაყოფლობითი. ჩართვის კრიტერიუმებს წარმოადგენდა 25 წლის ან მეტი ასაკი და საქართველოში სამედიცინო ან არასამედიცინო სფეროში მიმდინარე პროფესიული საქმიანობა. კვლევაში მონაწილეობდა 390 ექიმი და 240 არასამედიცინო პროფესიის წარმომადგენელი საკონტროლო ჯგუფის სახით. ექიმები დაჯგუფდნენ სამედიცინო სპეციალობების მიხედვით. სტრესისა და დეპრესიის შესაფასებლად გამოყენებულ იქნა PHQ-9¹ და DASS-21² კითხვარები. დამატებით შეფასდა სამუშაო დატვირთვა, სამუშაო გარემოთი და ანაზღაურებით კმაყოფილება, მომავლისადმი ოპტიმიზმი, ასევე შეგროვდა მონაცემები დემოგრაფიული მახასიათებლებისა და ფსიქოსოციალური ფაქტორების შესახებ.

შედეგები: სტრესისა და ზომიერი-მძიმე დეპრესიული სიმპტომების გავრცელება ექიმებში მნიშვნელოვნად უფრო მაღალი იყო არასამედიცინო პროფესიის წარმომადგენლებთან შედარებით (p < 0.05). სტრესის დონე მცირდებოდა პროფესიული გამოცდილების ზრდასთან ერთად (p < 0.001) და უფრო მაღალი იყო ქალ ექიმებში (OR = 1.7), ხოლო დეპრესიული სიმპტომები უფრო ხშირად ფიქსირდებოდა მამაკაც ექიმებში (OR = 2.5). დაქორწინებულ ექიმებში სტრესის დონე უფრო მაღალი იყო დაუქორწინებელ ექიმებთან შედარებით (p < 0.05). სტრესისა და დეპრესიის ყველაზე მაღალი გავრცელება გამოვლინდა მეანობა-გინეკოლოგიის, ზოგადი ქირურგიის, უროლოგიისა და ანესთეზიოლოგიის სპეციალობებში (p < 0.05). სამუშაოსთან დაკავშირებული სტრესული ფაქტორები, ძილის დარღვევები და მომავლისადმი ოპტიმიზმის დაბალი დონე უფრო ხშირი იყო ახალგაზრდა ექიმებში (p < 0.05).

დასკვნა: საქართველოში ექიმებს არასამედიცინო პროფესიის წარმომადგენლებთან შედარებით მნიშვნელოვნად მაღალი სტრესისა და დეპრესიული სიმპტომების მაჩვენებლები აღენიშნებოდათ. მიღებული შედეგები მიუთითებს სპეციალობის სპეციფიკაზე მორგებული მიზნობრივი ინტერვენციების საჭიროებაზე, რომლებიც ხელს შეუწყობს ექიმთა კეთილდღეობასა და სამედიცინო მომსახურების ხარისხის გაუმჯობესებას.

English:

Work-Life Realities of Doctors in Georgia and Their Impact on Mental Health and Quality of Life

Physicians worldwide are exposed to high occupational demands, long working hours, and emotional strain, placing them at increased risk for stress, depressive symptoms, and impaired occupational well-being. However, data describing these challenges among physicians in Georgia remain limited.

Objective: To assess the prevalence of stress and depressive symptoms among physicians of different specialties in Georgia and to investigate their potential associations with mental health, professional well-being, and quality of life.

Materials and Methods: A cross-sectional study was conducted using an anonymous, structured online survey in Tbilisi, Georgia. Participation was voluntary, and inclusion criteria required respondents to be 25 years or older and currently employed in either a medical or non-medical profession in Georgia. The study included 390 physicians and a control group of 240 non-medical professionals. Physicians were categorized by medical specialty. Stress and depression were assessed using the Depression, Anxiety, and Stress Scale–21 (DASS-21) and the Patient Health Questionnaire–9 (PHQ-9). Both the PHQ-9 and the DASS-21 depression subscale were included to capture depressive symptom severity using complementary, widely used screening instruments, with analyses focusing on consistency of patterns rather than direct score equivalence. Additional items captured demographic characteristics, work-related factors, and psychosocial variables.

Results: In unadjusted analyses, physicians reported significantly higher levels of stress and moderate-to-severe depression compared with non-medical participants (p < 0.05). Stress levels decreased with increasing years of professional experience (p < 0.001) and were higher among female physicians (OR = 1.7), whereas depression was more prevalent among male physicians (OR = 2.5). Married physicians reported higher stress levels than unmarried physicians (p < 0.05). Obstetrics and gynecology, general surgery, urology, and anesthesiology showed the highest prevalence of stress and depression (p < 0.05). Work-related stressors, sleep disturbances, and reduced optimism were more common among younger physicians.

Conclusion: Physicians in Georgia reported significantly higher levels of stress and depressive symptoms compared with non-medical professionals, with potential implications for occupational well-being and healthcare system sustainability. These findings suggest the need for targeted, specialty-sensitive approaches addressing workload, organizational factors, and psychosocial support to promote physician well-being and support healthcare quality in Georgia.